Grote Kerk

Fotografie Victor Willemse
Camera Nikon D5100
Laatste update van deze pagina 17-4-2019
Weet u meer ? Zie hier het contactadres.

Al onderstaande kunstvoorwerpen bevinden zich in de Grote Kerk of Onze Lieve Vrouwe Kerk aan de Grote Markt in Breda. De Grote Kerk is zeer rijk versierd met afbeeldingen die verwerkt  zijn in de constructie van de kerk, met name aan het plafond. Alle losse beelden zijn helaas vernietigd tijdens de beeldenstorm. Donderdag 22 augustus 1566 brak de Beeldenstorm los in Breda. Hij duurde twee dagen en nachten en was goed georganiseerd. De eerste dag werden in de Onze-Lieve-Vrouwekerk de beelden kapotgeslagen en werd het sacramentshuis opengebroken en de hosties op de grond gegooid. Op vrijdag werd het klooster van Sint-Catharinadal bestormd en de gehele inventaris van de kapel vernield. Het stadsbestuur durfde niet op te treden tegen de beeldenstormers en liet alleen beelden en kerkelijke voorwerpen na de storm in veiligheid brengen. Op vrijdagmorgen pas verbood de magistraat verdere kerkschennis. De koorbanken van de Grote Kerk dragen nog steeds de sporen van deze gebeurtenis. In de Waalse Kerk bevindt zich de oude kerkdeur, die in 1590 werd ingemetseld, met de sporen van de Beeldenstorm

Omschrijving: beeld van vrouw
Jaar: ?
Hoogte: circa 30 cm
Materiaal: hout
Status: Rijksmonument 10305
Locatie: buitenzijde toegangspoort Kerkplein

Het verhaal:
Verdere gegevens zijn niet bekend bij de redactie.

Naam: Mr. M. Tydeman Jr.
Omschrijving: borstbeeld van Mr. M. Tydeman Jr.
Kunstenaar: Grada Rueb – RKD
Hoogte: circa 60 cm
Jaar: 1917
Materiaal: brons
Sokkel: marmer, hoogte ca. 1,1 m
Locatie:

Het verhaal:
Tekstplaat onder het beeld:
MR. M. TYDEMAN JR., advocaat te breda
voorzitter college van kerkvoogden en voorzitter van
de restauratiecommissie van de grote kerk te breda.
STAATSMAN, ridder in de orde van de nederlandse leeuw
commandeur in de orde van oranje nassau
dit borstbeeld, vervaardigd in 1917 door Grada Rueb, is in 1963
aangeboden aan de hervormde gemeente breda door de erven tydeman
Tekstplaat op sokkel:
MR. M. TYDEMAN JR.
tiel 6 maart 1854
hilvarenbeek 4 november 1916 

foto

Omschrijving: praalgraf Engelbrecht I van Nassau
Jaar: 15de eeuw
Locatie:

Het verhaal:
In het praalgraf van Engelbrecht I van Nassau zitten Engelbrecht, zijn vrouw Johanna van Polanen en hun zoon Jan IV met zijn vrouw Maria van Loon geknield voor een Maria met het kind Jezus op haar arm. Het oorspronkelijke Mariabeeld, de ‘Zwarte Lieve Vrouw’, werd in 1624 stukgeslagen en in de 19de eeuw door Pierre Cuypers gereconstrueerd.

foto

Omschrijving: grafmonument Frederik van Renesse
Jaar: 16de eeuw
Locatie:

Het verhaal:
In  de wandnis  achter de 16de eeuwse tombe van drossaad Frederik van Renesse en zijn vrouw Anna van Hamel bevindt zich een beeltenis van een biddende Onze-Lieve-Vrouw van Smarten met een doorboord hart. Om Maria heen zijn op de ronde reliëfs de zeven smarten weergegeven, waaronder de vlucht naar Egypte (Mt. 2, 13) en de kruising van Jezus (Joh. 19, 25). Het gezicht van Maria en dat van Jezus in de reliëf zijn tijdens de beeldenstorm van 1566 weggehakt.

foto

Omschrijving: koorgestoelte
Jaar: 15de eeuw
Locatie:

Het verhaal:
Op de met snijwerk versierde buitenzijden van koorgestoelte tegen de zuidelijke koormuur zijn scènes uit het leven van Maria weergegeven. Aan de apsiszijde zijn links en rechts beneden Maria en haar nicht Elisabeth te zien, beide beschadigd in de beeldenstorm. Samen stellen ze de ontmoeting tussen de twee zwangere vrouwen voor (Lc. 1, 40).  Aan de schipzijde stond waarschijnlijk de annunciatie afgebeeld, waarvan nu links onder alleen de engel Gabriël nog zichtbaar is.

foto

Omschrijving: houtsnijwerk koorgestoelte / zitterkes
Jaar: 15de eeuw
Locatie: in koorgedeelte achter het altaar

Het verhaal:
Het houtsnijwerk van de koorbanken neemt een unieke plaats in het Nederlandse kerken.
Breda heeft de meeste middeleeuwse afbeeldingen op de misericorden of zitsteuntjes (‘zitterkes’): 55 stuks. Een misericorde of zitterken (Vlaams) is een gebeeldhouwd onderdeel aan de onderzijde van houten koorbanken, waarop monniken tijdens het lange staan konden leunen. In de veertiger jaren van de vorige eeuw werden nog 6 afbeeldingen toegevoegd door de Bredase houtsnijder Mathijs van der Poel. Eén zitterke is nog steeds blanco. Er zijn dus tweeënzestig zetels in totaal. Tevens hebben de afbeeldingen in de Grote Kerk de meest gevarieerde onderwerpen van de nog resterende Nederlandse koorbanken. Een koorbank is in de jaren zestig van de 20e eeuw hersteld met de afbeelding van een motorrijder, waarmee meteen duidelijk wordt dat dit een recente aanvulling is. In de volksmond wordt deze afbeelding ‘Trees met haar Canadees’ genoemd, hetgeen verwijst naar een Canadeese bevrijder in de Tweede Wereldoorlog. Trees kreeg blijkbaar een relatie met deze soldaat.
Misericorde komen slechts in 7 Nederlandse kerken voor en in 4 Belgische kerken.

foto

Omschrijving: muurschildering
Jaar: 15de eeuw
Locatie: op de noordelijke muur van het Noorder Transept

Het verhaal:
De muurschildering beeldt uit hoe Maria reageert op de boodschap van de engel Gabriël dat zij moeder zal worden van de Zoon van God: “Zie de dienstmaagd des Heren; mij geschiede naar uw woord” (Lc. 1, 38). In de 20de eeuw werd de schildering grondig gerestaureerd.

Advertenties