St. Catharina, Begijnhof

Aanvullingen en correcties over kunst en beelden in Breda worden zeer gewaardeerd. U kunt uw informatie zenden naar het emailadres als vermeld op de pagina INFO / CONTACT
Laatste update van deze pagina 5-10-2020

Locatie begijnhof: Catharinastraat N51 35.377 E4 46.678

begijnenhof 1024 1

Omschrijving: beeld van Heilige Catharina
Kunstenaar: van Hool – RKD
Materiaal: steen
Hoogte: 1,5 (alleen het beeld)
Jaar: 1837
Locatie: boven ingang van de Begijnenkerk of St. Catharinakerk

Het verhaal:
Het beeld is gemaakt in opdracht van bouwpastoor Willem van Zon.
Catharina van Alexandrië ofwel ‘De heilige Katharina, de grote martelares († 25 november 307) behoort tot de populairste heiligen van de Middeleeuwen. Door de geschiedenis heen is haar oorspronkelijk Griekse biografie (ca. 6e eeuw) zeer verweven geraakt met volksverhalen en nieuwe legenden. Catharina is één van de veertien noodhelpers. Ze wordt aangeroepen als beschermster tegen de pest en ter bewaking van de kuisheid. Ook wordt ze soms gezien als beschermster tijdens de bevalling.
Catharina kwam volgens de oudste overlevering uit een roemrijk patriciërsgeslacht en was de dochter van Costus, de gouverneur van Alexandrië. Ze kende alle werken van Plato uit haar hoofd toen ze nog maar vijftien was. Ze was Jezus met hart en ziel toegedaan, en beloofde hem haar maagdelijkheid. Nauwelijks had ze dat gedaan, of keizer Maxentius werd verliefd op haar. Op haar weigering om na zijn echtgenote de tweede dame aan het hof te worden, wilde hij haar dwingen haar geloof af te zweren onder bedreiging met gruwelijke folteringen. Ook stuurde hij veertig heidense filosofen op haar af om haar te bekeren, maar in plaats van Catharina te bekeren tot het heidendom werden de geleerden tijdens de discussie met Catharina bekeerd tot het Christendom. Daarop wilde de keizer haar laten verpletteren met een folterrad waarop scherpe ijzeren punten waren gemonteerd. Door haar gebed kwam een engel haar te hulp en door bliksem brak het rad. De keizer wilde haar laten verbranden, maar het vuur waaide uiteen en verbrandde de beulen. Uiteindelijk lukte het dan toch haar te onthoofden. Uit haar halswond stroomde melk die de stad van de pest bevrijdde. Haar lichaam werd door engelen naar de Sinaïberg gebracht, waar het rond het jaar 800 door pelgrims teruggevonden werd. Het was nog steeds in goede staat. Naast de berg werd later het Katharinaklooster gebouwd.
Catharina wordt meestal met een martelwerktuig, een rad met scherpe punten afgebeeld.
De kerk op het begijnhof is naar haar genoemd.

Omschrijving: beeld van St. Antonius met kind Jezus
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld van St. Antonius bevindt zich aan de rechterzijde. Hij is de patroonheilige van de franciscanen, verloren voorwerpen, vrouwen en kinderen, armen, bakkers, mijnwerkers, het huwelijk, reizigers en verliefden en patroon tegen schipbreuk, de pest en koorts.
Kenmerkend voor St. Antoniusbeelden het hoog gehouden kind Jezus op de linker arm. Meestal houdt hij in de rechterhand een lelie vast. Antonius is gekleed in een Franciscaner pij.
St. Antonius beelden komen veel voor in de kerken van Breda. Ze zijn onder andere te vinden in de St. Antoniuskathedraal aan de St. Janstraat, de kerk aan de Haagdijk, de Sacramentskerk aan de Zandberglaan.

Omschrijving: beeld van H. Barbara
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
Dit beeld bevindt zich aan de rechterzijde van het schip.
De H. Barbara is een christelijke heilige en martelares. Haar heidense vader, Dioscurus, sloot haar op in een toren om haar te vrijwaren van de vele jongemannen die naar haar hand dongen. Ook liet hij een badhuis voor haar bouwen, zodat ze geen gebruik hoefde te maken van de openbare baden. Dit badhuis bevatte oorspronkelijk twee ramen, maar op verzoek van Barbara werden het er drie (zij had zich in het geheim tot het christendom bekeerd en wilde op deze manier de Heilige Drievuldigheid eren). Toen haar vader haar bekering bemerkte, liet hij haar folteren, maar ’s nachts genazen haar wonden op miraculeuze wijze. Uiteindelijk onthoofdde hij haar eigenhandig, maar werd daarop zelf door de bliksem dodelijk getroffen. H. Barbara wordt meestal afgebeeld met een bouwwerk, als het klein is op haar hand en als het groot is, staand naast haar. In haar andere hand heeft ze vaak een boek vast.
In een Breda is nog een ander Barbara beeld nl, aan de Watertoren aan de Speelhuislaan 158.

Omschrijving: beeld van bisschop
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de rechterzijde.
Een bisschop is een geestelijke in de hiërarchie van verschillende christelijke kerken, die veelal aan het hoofd staat van een bisdom. Christelijke kerken die het ambt van bisschop kennen, zijn onder andere de Rooms-Katholieke Kerk, de Oosters-Orthodoxe Kerk, de Anglicaanse Gemeenschap, de Vrij-Katholieke Kerk, de Oudkatholieke Kerk, de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen en de Lutherse Kerk.
Onder meer in de Rooms-Katholieke Kerk en de Oosters-Orthodoxe Kerk vormt een aantal bisdommen samen een kerkprovincie, waarbij een metropoliet aan het hoofd staat.
Een bisschop wordt in de regel afgedrukt met een mantel, mijter en een staf.

Omschrijving: beeld van evangelist
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de rechterzijde boven het zijaltaar.
Een evangelist is letterlijk de brenger van een evangelie (“goede boodschap”). Het woord wordt in verschillende concrete betekenissen gebruikt:
– Een schrijver van een van de evangeliën, met name MatteüsMarcusLucas en Johannes.
– Iemand die de boodschap van het christendom aan buitenstaanders wil overbrengen ofwel evangelisatie bedrijft.
– Een voorganger in een bijeenkomst (vaak in evangelicale en pinksterkerken) ter verbreiding van het evangelie; niet-academische gevormd prediker.
– Een lekenprediker die voorgaat in een dienst van een evangelisatie of in een evangelisatiegebouw.
Het woord ‘evangelist’ wordt ook in overdrachtelijke zin gebruikt voor iemand die een bepaald idee of een nieuwe dienst, product of technologie enthousiast propageert.

Omschrijving: beeld van engel
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de rechterzijde in de kooromgang. Het heeft grote overeenkomsten met onderstaand beeld.

Omschrijving: beeld van engel
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de linkerzijde in de kooromgang. Het heeft grote overeenkomsten met bovenstaand beeld.

Omschrijving: beeld van Maria met kind Jezus
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 19de eeuws

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de linkerzijde boven het zijaltaar.
Maria werd onmiddellijk na haar dood in de hemel opgenomen en door God tot koningin gekroond. Ze heeft een kroon op haar hoofd en draagt een scepter. Een scepter (of schepter) is een staf, meestal voorzien van een dikker uiteinde aan de bovenkant, die geldt als machtssymbool van een godheid, koning of keizer en daarom tot de regalia behoort. Op haar arm draagt ze Kind Jezus. De rijke draperieën en het zeer hoog gehouden kind zijn kenmerkend voor de 19de eeuwse neogotiek.
In de St. Antoniuskathedraal en de St. Joostkapel bevinden zich een soortgelijke beelden.

Omschrijving: beeld van apostel
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de linkerzijde.
Volgens de christelijke traditie zond Jezus discipelen uit om zijn boodschap te verspreiden. Twaalf van hen, die tot de binnenste kring van Jezus’ aanhangers behoorden, worden van de overige volgelingen van Jezus onderscheiden doordat zij “De Twaalf” genoemd worden (de twaalf apostelen, de twaalf discipelen, de twaalf leerlingen).
De apostelen (in alfabetische volgorde):
1. Andreas (broer van Simon Petrus)
2. Bartolomeüs
3. Filippus
4. Jakobus (zoon van Alfeüs)
5. Jakobus de Meerdere (zoon van Zebedeüs, met zijn broer bijgenaamd Boanerges, “zonen van de donder”)
6. Johannes (zoon van Zebedeüs, met zijn broer bijgenaamd Boanerges, “zonen van de donder”)
7. Judas Taddeüs (ook wel Judas Lebbeüs genoemd, broer van Jakobus de Rechtvaardige)
8. Matteüs (ook wel Levi genoemd)
9. Mattias (nam na de hemelvaart de plaats in van Judas Iskariot)
10. Simon Petrus (Petrus is een vertaling van zijn bijnaam Kefas)
11. Simon (met vaak als toevoeging “de Zeloot” of “de IJveraar”)
12. Thomas

Omschrijving: beeld van Heilige Catharina
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de linkerzijde.
Voor beschrijving zie het beeld boven aan de pagina.

Omschrijving: beeld van
Materiaal: hout
Hoogte: ca. 1,5 – 1,6 meter
Jaar: 1837?

Het verhaal:
In de kapel zijn diverse beelden opgesteld langs de gevels van het schip. Dit beeld bevindt zich aan de linkerzijde.