Kloosters

Aanvullingen en correcties over kunst en beelden in Breda worden zeer gewaardeerd. U kunt uw informatie zenden naar het emailadres als vermeld op de pagina INFO / CONTACT
Laatste update van deze pagina 6-10-2020

Hieronder een overzicht van de beelden die aangebracht zijn op de gevels van kloosters. Het was niet ongebruikelijk dat kloosters voorzien werden van beelden om hun functie te benadrukken. Uiteraard waren dit veelal kerkelijk beelden van heilige, paters, apostelen, Maria, Jezus e.d. De kloosters hebben ondertussen geen religieuze functie meer, maar gelukkig zijn de beelden meestal wel bewaard gebleven.
Vooral beelden van Sint Franciscus van Assisi zijn zeer rijk vertegenwoordigd in Breda.

doctor-jan-ingen-houszplein-2558x1024

Omschrijving: Sint Franciscus van Assisi
Hoogte: 1,7 meter
Jaar: 1917
Materiaal: steen
Locatie: Doctor Jan Ingen Houszplein 2

Het verhaal:
Dit beeld bevindt zich hoog aan de gevel van De Rooi Pannen school.
Tegenwoordig is het een MBO voor Toerisme en Recreatie.

Fatimastraat 5 wpa

Omschrijving: gevelsteen met Maria afdruk
Eigendom: RST advocaten
Hoogte: 1 meter
Breedte: 1 meter
Jaar: 1953
Materiaal: steen
Locatie: Fatimastraat 5 N51 34.514 E4 47.523

Het verhaal:
Ten bate van het onderwijs in de nieuwe parochie, die toegewijd werd aan O.L. Vrouw van Fatima, liet de congregatie een klooster bouwen in de Fatimastraat door architectenbureau Siebers en Van Daal. In 1972 werd het klooster verkocht (geschonken) aan het bisdom en werd er het Diocesaan Pastoraal Centrum van het bisdom Breda gevestigd. Het Maria Immaculata klooster is in gebruik geweest van 1949 tot 1962. Nu is er een advocaten bureau gehuisvest.
Maria – de moeder van Jezus – wordt beschouwd als de belangrijkste heilige. Ze houdt haar handen in de orantehouding. De orantehouding is een christelijke gebedshouding waarbij men de armen symmetrisch uitstrekt en de geopende handen opheft tot op oorhoogte, terwijl men de ellebogen dicht bij de romp van het lichaam houdt. Deze gebedshouding werd veelvuldig in de vroegchristelijke kunst afgebeeld en wordt ook vandaag gebruikt, zowel door priesters als door leken.

Ginnekenweg 335 a wp

Omschrijving: Sint Franciscus van Assisi
Kunstenaar: Pierre Peeters (B)- RKD
Hoogte: 1,7 meter
Kosten: 150 gulden
Jaar: 1896
Materiaal: gips
Onderschrift: “ST. FRANCISCUS”
Status: Rijksmonument 519129
Locatie: Ginnekenweg 335

Het verhaal:
St. Franciscus van Assisi (1181-1226) stichtte in de dertiende eeuw de wereldlijke derde orde van Boetvaardigheid. Er zijn in Nederland meer dan 25 religieuze congregaties Franciscanessen. In Breda en omgeving hebben zusters van Etten tot in de tweede helft van de twintigste eeuw grote invloed op het onderwijs uitgeoefend.
In 1871 vestigden de zusters Penitenten Recollectinen (de zusters van Etten, Franciscanessen) zich aan de Ginnekenweg. Het kerkbestuur had daar een klooster laten bouwen dat de naam Piusgesticht kreeg, een eerbewijs aan Paus Pius IX die in dat jaar herdacht werd omdat hij 25 jaar in Rome gezeteld was. De zusters waren speciaal voor het katholieke onderwijs naar het Ginneken gehaald. De zaken gingen voorspoedig en er moesten in het jaar 1883 lokalen bijgebouwd worden en bij het 25-jarig bestaan in 1896, liet het kerkbestuur een stenen beeld maken door Pierre Peeters. De door de Antwerpse beeldhouwer geleverde Franciscus, kostte 150 gulden geschilderd en al, werd in de nis boven de voordeur geplaatst.
Franciscus is afgebeeld in kledij van de door hem gestichte orde. De tonsuur of kruisschering is kenmerkend voor een kloosterling, hij is daarmee clericus, iemand die een geestelijk erfdeel heeft ontvangen en opgenomen is in de geestelijke stand. Op zijn handen en voeten zijn de stigmata weergegeven, bloedige wonden (letterlijk brandmerk) die overeenkomen met de wonden van Christus aan het kruis. Hij heeft twee typische Franciscus attributen in zijn handen: een crucifix, voorwerp van devotie en een doodshoofd, een schedel als teken van zijn vroomheid.
Het hoofdgebouw van het Piusgesticht heeft een mengeling van Neo-Barokke en Neo-Classicistische stijlvormen. Links en rechts boven het beeld zijn nog 2 kraagstenen aangebracht met afbeeldingen van kinderhoofdjes.
Aan de onderzijde is het beeld gemerkt met de letters KW. Het is nog niet duidelijk waar deze naar verwijzen. Franciscus is, zoals gebruikelijk bij deze afbeeldingen, beschilderd met matte verf, de tand des tijds heeft er voor gezorgd dat de onderliggende gipsmassa op verschillende plaatsen duidelijk zichtbaar is.

Kloosterstraat 3 a wp

Omschrijving: beeld van St. Franciscus
Hoogte: ca. 1 meter
Montage hoogte: ca. x meter
Materiaal: steen
Locatie: Kloosterstraat 3, Bavel

Het verhaal:
Dit beeld is gemonteerd boven de toegangsdeur van het voormalige kleine zuster klooster De Zusters Franciscanessen. ln april 1995 sloot het klooster Bethanië na ruim 71 jaar de deuren. De vier zusters verhuisden naar de Lange Vore in Bavel en het klooster wordt verbouwd tot Sociaal Cultureel Centrum. Met bloedend hart namen ze afscheid van het hun zo vertrouwde gebouw. Bijna 3/4 eeuw hebben de zusters in de gemeenschap Bavel een belangrijke rol gespeeld. In het Gedenkboek van 1932 werd het klooster Bethanië en de St.Brigidaschool te Bavel als volgt beschreven.
“Den 9de November 1923 deden enige zusters van Roosendaal haar intrede in het mooie kloostertje Bethanië, dat de Hoogeerw. Zeergeleerde Heer Dr.P.G.H. Dirckx, deken van Ginneken, in zijn parochie Bavel had laten bouwen.
Het was opgetrokken door den kundigen bouwmeester, den Benedictijn Dom Bellot. Aanvankelijk werd in dit gesticht een bewaarschool en een naaischool geopend; later in 1930, werd er ook een school voor lager onderwijs voor meisjes aan verbonden.
Deze school staat onder de bescherming van de H.Brigida, die ook in Bavel bijzonder wordt vereerd. Ook is er in dit, klooster een gediplomeerd zuster geplaatst, die belast is met de wijkverpleging”.
Na het vertrek van de zusters is sinds 1996 het gemeenschapshuis gevestigd in het verbouwde en uitgebreide klooster.
Waarschijnlijk is het beeldje afkomstig uit het atelier van’Cuypers & Co’ in Roermond, een van de belangrijkste leveranciers voor religieuze materialen voor de zusters.

Nieuweweg (519x1024)

Omschrijving: beeld van de H. Franciscus
Hoogte: 1,95 meter
Jaar: 1905
Materiaal: steen
Status: Rijksmonument 518933
Locatie: kloosterkapel Nieuwstraat 27 zijde Nieuweweg

Het verhaal:
Ten zuiden van het klooster van de zusters Franciscanessen Penitenten Recollectinen uit Roosendaal staat, parallel aan de Nieuwstraat en de Markendaalseweg, de voormalige kloosterkapel, daterende uit 1904-’05 en gebouwd naar een ontwerp van de Bredase architect J. Lijdsman. De kapel is uitgevoerd in sobere neo-gotische stijl, met als inspiratiebron de veertiende-eeuwse Franse laatgotiek. Het kerkgebouw bestaat uit een schip van acht traveeën, waarop aan de noordelijke zijde een lager en smaller koor aansluit, bestaande uit twee koortraveeën en een driezijdig gesloten absis. Ter hoogte van de derde en vierde travee (geteld vanuit het zuiden) heeft de kapel een eensteens uitspringend schijntransept met aan de westelijke zijde een topgevel met nis, waarin een beeld van de H. Franciscus is geplaatst.
Na jaren van verwaarlozing en leegstand heeft het historische kloostercomplex (27) aan de Nieuwstraat een nieuwe functie gekregen. In 2014-2016 is de voormalige kapel samen met het klooster, de hofhuizen van Assendelft (25), Bruheze (23) en Waelwyck (21) verbouwd tot een vijfsterrenhotel dat met de naam Hotel Nassau door het leven gaat. Het hotel is begin mei 2016 open gegaan. Het is het tweede hotel in Brabant met 5-sterren. Er zijn 65 unieke kamers en nog eens 30 nieuwe kamers in de nieuwbouw achter het complex.
De kapel is verbouwd tot multifunctionele ruimte, die onder andere geschikt is voor feesten, conferenties en business-meetings.
De buitenzijde van de kapel en het klooster is zoveel mogelijk origineel gebleven, dus inclusief het beeld van H. Franciscus.

Schorsmolenstraat 13 a wp Schorsmolenstraat 13 b wp Schorsmolenstraat 13 c wp

Omschrijving: kloosterbeelden van St. Antonis, een Franciscaner en Maria
Hoogte: ca. 1.9 meter
Montagehoogte: ca. 4 meter
Materiaal: steen
Status: Rijksmonument 10295
Locatie: buitenzijde kapucijnenklooster Schorsmolenstraat 13 N51 35.266 E4 45.906

Het verhaal:
Deze beelden staan op de kapel van het Kapucijnenklooster. 15 april 2014 is het klooster dicht gegaan vanwege de vermindering van het aantal religieuzen.
Op de kapelmuur zien we links St. Antonius. Hij is de patroonheilige van de franciscanen, verloren voorwerpen, vrouwen en kinderen, armen, bakkers, mijnwerkers, het huwelijk, reizigers en verliefden en patroon tegen schipbreuk, de pest en koorts.
Kenmerkend voor St. Antoniusbeelden zijn het boek (of een lelie) in de rechterhand en het hoog gehouden kind Jezus op de linker arm. Antonius is gekleed in een Franciscaner pij.
St. Antonius beelden komen veel voor in de kerken van Breda. Ze zijn onder andere te vinden in de kerk aan de Haagdijk, de Antoniuskerk in de St. Janstraat, de St. Catharinakerk op het Begijnhof, de Sacramentskerk aan de Zandberglaan.
In het midden een beeld van Franciscaner pater gekleed in een pij.
Rechts een beeld van Maria.

Schorsmolenstraat 13 g1 (745x1024)

Omschrijving: beeld van Maria met kind
Hoogte: ca. 80 cm
Materiaal: steen
Locatie: Kapel kapucijnenklooster Schorsmolenstraat 13 N51 35.266 E4 45.906

Het verhaal:
15 april 2014 is het klooster dicht gegaan vanwege de vermindering van het aantal religieuzen. De kapel is daarbij leeg gehaald. Dit beeld bevindt zich aan de wand in een van de gangen naar de voormalige kapel.

Schorsmolenstraat 13 h1(1024x678)

Omschrijving: beelden van jongen en meisje
Hoogte: ca. 60 cm
Materiaal: beton
Locatie: binnentuin kapel kapucijnenklooster Schorsmolenstraat 13 N51 35.266 E4 45.906

Het verhaal:
15 april 2014 is het klooster dicht gegaan vanwege de vermindering van het aantal religieuzen. Deze beelden bevinden zich in de binnentuin van het voormalige klooster die ontoegankelijk was voor publiek. Daar gaat verandering in komen, want vanaf de eerste helft van 2018 wordt de tuin opengesteld voor publiek. De prachtige, ruime tuin inclusief een voor Nederland unieke Lourdesgrot met rotspartij en vijver zijn dan niet langer verborgen.
Misschien zijn deze kleine beeldjes niet echt kunst en zomaar bij een bouwmarkt gekocht. Zouden de paters de beelden al aangeschaft hebben of de latere bewoners? Wie het weet mag het zeggen.
Het voormalige klooster krijgt een herbestemming. Ex-daklozen krijgen er een onderdak, mensen met een beperking krijgen er hun dagbesteding, circusgezelschappen gaan er oefenen en dagelijks schuiven 150 personen aan voor een maaltijd.

Schorsmolenstraat 13 i1 (678x1024)

Omschrijving: beeld van pater
Hoogte: ca. 1,6 meter
Materiaal: gips?
Locatie: binnentuin kapel kapucijnenklooster Schorsmolenstraat 13 N51 35.266 E4 45.906

Het verhaal:
15 april 2014 is het klooster dicht gegaan vanwege de vermindering van het aantal religieuzen. Deze beelden bevinden zich in de binnentuin van het voormalige klooster die ontoegankelijk was voor publiek. Daar gaat verandering in komen, want vanaf de eerste helft van 2018 wordt de tuin opengesteld voor publiek. De prachtige, ruime tuin inclusief een voor Nederland unieke Lourdesgrot met rotspartij en vijver zijn dan niet langer verborgen.
Het voormalige klooster krijgt een herbestemming. Ex-daklozen krijgen er een onderdak, mensen met een beperking krijgen er hun dagbesteding, circusgezelschappen gaan er oefenen en dagelijks schuiven 150 personen aan voor een maaltijd.

verbeetenstraat-40-b-1024x969

Omschrijving: kloosterbeeld van Josef met kind
Hoogte: 65 cm
Jaar: ca. 1950-1960
Materiaal: terracotta
Locatie: Verbeetenstraat 40

Het verhaal:
De congregatie der Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis uit Huijbergen werd op 25 september 1854 gesticht door de Bisschop van Breda.
In 1866 deden de broeders een poging tot een nieuwe stichting in Breda die in eerste instantie mislukte. Vanaf 1890 komen echter in Breda, in samenwerking met de Vincentiusvereniging, een weeshuis, een voogdijhuis, en diverse basisscholen verspreid over de stad tot stand. Deze werken werden in eerste instantie bediend vanuit de communiteiten aan de Karrestraat (1890-1960) en de Dieststraat (1905-1959). In 1916 kwam daar een communiteit met de St. Franciscuskweekschool aan het Dr. Jan Ingenhouszplein bij. Later ontwikkelden de broeders ook het buitengewoon onderwijs op lager en voortgezet niveau.
In de jaren 50 van de twintigste eeuw werd door de congregatie het St Jansklooster aan het Don Boscoplein en de Sint Jansschool aan de Verbeetenstraat gebouwd. Beide gebouwen zijn in de Delftse schoolstijl ontworpen door W.J. Bunnik.
Zowel de school- als het kloostergebouw hebben hun oorspronkelijk functie verloren Momenteel zijn pand onderverdeeld in diverse appartementen. Het pand is een gemeentelijk monument.
Josef was de beschermheilige voor: timmerlieden en arbeiders in het algemeen.
Patroonheilige van België, maagden, religieuze communiteiten, het huisgezin en stervenden.
Deze reliëfsteen bevindt zich aan de gevel rechts van het gebouw.

verbeetenstraat-40-a-1024x628

Omschrijving: gevelbeeld van beschermheilige / geestelijke
Kunstenaar: Frans Verhaak – RKD
Hoogte: 120 cm
Jaar: ca. 1950-1960
Materiaal: steen
Onderschrift: zie foto
Locatie: Verbeetenstraat 40

Het verhaal:
De congregatie der Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis uit Huijbergen werd op 25 september 1854 gesticht door de Bisschop van Breda.
In 1866 deden de broeders een poging tot een nieuwe stichting in Breda die in eerste instantie mislukte. Vanaf 1890 komen echter in Breda, in samenwerking met de Vincentiusvereniging, een weeshuis, een voogdijhuis, en diverse basisscholen verspreid over de stad tot stand. Deze werken werden in eerste instantie bediend vanuit de communiteiten aan de Karrestraat (1890-1960) en de Dieststraat (1905-1959). In 1916 kwam daar een communiteit met de St. Franciscuskweekschool aan het Dr. Jan Ingenhouszplein bij. Later ontwikkelden de broeders ook het buitengewoon onderwijs op lager en voortgezet niveau.
In de jaren 50 van de twintigste eeuw werd door de congregatie het St Jansklooster aan het Don Boscoplein en de Sint Jansschool aan de Verbeetenstraat gebouwd. Beide gebouwen zijn in de Delftse schoolstijl ontworpen door W.J. Bunnik.
Zowel de school- als het kloostergebouw hebben hun oorspronkelijk functie verloren Momenteel zijn pand onderverdeeld in diverse appartementen. Het pand is een gemeentelijk monument.
Dit gevelbeeld bevindt zich aan de gevel in het midden van het gebouw.