Overige kerken

Aanvullingen en correcties over kunst en beelden in Breda worden zeer gewaardeerd. U kunt uw informatie zenden naar het emailadres als vermeld op de pagina INFO / CONTACT
Laatste update van deze pagina 4-11-2020

Dorpstraat 42 (485x1024)

Omschrijving: beeld van heilige Sint Laurentius
Atelier: Cuypers-Stolzenberg
Hoogte: ca. 2,5 meter
Jaar: 1904
Kosten: 225 gulden
Materiaal: steen
Locatie: St. Laurentiuskerk, Dorpstraat 42 Ulvenhout N51 33.116 E4 47.825

Het verhaal:
Het beeld bevindt zich boven de ingang van de kerk. De kerk is gebouwd in 1904 door architect C. van Hoof.
De palmtak in de rechterhand van Laurentius is het symbool van zijn martelaarschap en van zijn overwinning als christen op de dood. Het rooster in zijn rechterhand getuigd van de wrede martelingen die hij onderging en zijn dood boven het vuur. Laurentius was een Romeinse diaken die weigerde de schatten van de kerk over te dragen aan de perfect van Rome. In plaats daarvan bracht hij boeken in veiligheid en verdeelde het geld onder de aan hem toevertrouwde armen. Ondervraagd over de plaats van de kerkschatten wees hij op een grote schare bedelaars, zieken en kreupelen met de woorden: “Zij zijn de schatten van de kerk.”
Al vanaf de late middeleeuwen is Laurentius patroon van de kerkgemeenschap in het Ginneken. Opeenvolgende kerkgebouwen droegen zijn naam en in de 19de eeuw werd de Ulvenhoutse kerk aan hem toegewijd. De naam Laurentius werd ook verbonden aan scholen, verenigingen, de melkfabriek, straten, een woningbouwvereniging en zelfs het Laurensziekenhuis in de Ulvenhoutselaan in Breda.
Beelden van Laurentius bevinden zich ook in de voorgevel van de kerk in het Ginneken, zie hieronder.
Het rooster (aan zijn linkerhand) is ook weergegeven op de wapenschilden van Ulvenhout en Ginneken.
Er bestaat geen zekerheid over de herkomst van dit beeld. Het Registrum Memoriale vermeldt alleen, dat het op 25 juli 1904 geplaatst is en dat het f 225,- kostte. Vermoedelijk is het beeld gemaakt uit Luikse steen (1e groeve) door het atelier van Cuypers-Stolzenberg te Roermond. Het bovengenoemd memoriaal vermeldt echter, dat alle beelden binnen de kerk met slechts één uitzondering, afkomstig waren uit het atelier van Custers te Stratum, wiens beelden wat rondere vormen hebben.

Omschrijving: beeld van St. Petrus?
Hoogte:  1,9 meter
Materiaal: kalk steen
Locatie: St. Martinus kerkhof Dreef

Het verhaal:
Dit beeld van St.Petrus? staat op het kerkhof van de St. Martinus kerk op de Haagse Markt, maar waarschijnlijk heeft het ooit in een kerk gestaan of aan een gevel van een kerk.

Duivelsbruglaan 11 a (678x1024)
Omschrijving: beeldje van heilige Sint Laurentius
Kunstenaar: Korver – RKD
Hoogte: 45 cm
Jaar: 1973
Materiaal: kalksteen
Locatie: Protestantekerk, Duivelsbruglaan 11, Ginneken

Het verhaal:
Dit kleine beeldje bevindt zich in de gevel van de kerk aan de straatzijde.
De palmtak in de rechterhand van Laurentius is het symbool van zijn martelaarschap en van zijn overwinning als christen op de dood. Het rooster in zijn rechterhand getuigd van de wrede martelingen die hij onderging en zijn dood boven het vuur. Laurentius was een Romeinse diaken die weigerde de schatten van de kerk over te dragen aan de perfect van Rome. In plaats daarvan bracht hij boeken in veiligheid en verdeelde het geld onder de aan hem toevertrouwde armen. Ondervraagd over de plaats van de kerkschatten wees hij op een grote schare bedelaars, zieken en kreupelen met de woorden: “Zij zijn de schatten van de kerk.”
Al vanaf de late middeleeuwen is Laurentius patroonheilige van de kerkgemeenschap in het Ginneken. Opeenvolgende kerkgebouwen droegen zijn naam en in de 19de eeuw werd de Ulvenhoutse kerk aan hem toegewijd. De naam Laurentius werd ook verbonden aan scholen, verenigingen, de melkfabriek, straten, een woningbouwvereniging en zelfs het Laurensziekenhuis in de Ulvenhoutselaan.
Beelden van Laurentius bevinden zich ook in de voorgevel van de katholiek kerk in Ulvenhout, zie hierboven.
Voor de reformatie was Laurentius de patroon van de oude kerk.

Omschrijving: beeld van Maria met kind
Kunstenaar: Albert Meertens – RKD
Hoogte: 2 meter
Materiaal: steen
Locatie: H. Moeder Gods kerk, Effenseweg, Effen

Het verhaal:
Dit beeld bevindt zich aan de gevel van de kerk.
De oudste vermelding van de plaatsnaam Effen is in een document uit 1295. In die tijd kwamen de tienden van het dorp ten goede aan de parochie van Gilze, waarvan het patronaatsrecht berustte bij de Abdij van Thorn. In dit gebied, De Rith genaamd, lagen diverse groepjes boerderijen en sommige hiervan werden wat compacter. Eén van die buurtschappen was Effen. Effen, hoewel als nederzetting oud, kreeg pas na de Tweede Wereldoorlog min of meer de structuur van een dorp. Een kerk verrees echter reeds in 1938, daar het Bisdom Breda voorzag dat in Effen grootschalige nieuwbouwplannen van de stad Breda zouden worden gerealiseerd. Ook kwam er een school. De nieuwbouwwijken kwamen er echter niet, op een klein woonwijkje na. Na de Tweede Wereldoorlog werden de plannen geheel herzien. Wél is er enig verenigingsleven in Effen, zoals een kerkkoor.

haagdijk-244-a1-678x1024

Omschrijving: beeld van H. Antonius
Hoogte: 1,9 meter
Materiaal: steen
Locatie: achterzijde Haagdijk 244

Het verhaal:
Dit beeld staat aan de zijde van de binnentuin van het Elisabeth verzorgingstehuis.
Op de afbeelding zien we St. Antonius de heilige waarnaar de kerk gewijd is. Hij is de patroonheilige van de franciscanen, verloren voorwerpen, vrouwen en kinderen, armen, bakkers, mijnwerkers, het huwelijk, reizigers en verliefden en patroon tegen schipbreuk, de pest en koorts. Kenmerkend voor St. Antoniusbeelden zijn de lelie (of boek) in de rechterhand en het hoog gehouden kind Jezus op de linker arm. Antonius is gekleed in een Franciscaner pij.
St. Antonius beelden komen veel voor in de kerken van Breda. Ze zijn onder andere te vinden in de St. Antoniuskathedraal aan de St. Janstraat, de St. Catharinakerk op het Begijnhof, de Sacramentskerk aan de Zandberglaan, het klooster aan de Schorsmolenlaan.

haagdijk-244-b2-678x1024

Omschrijving: beeld van .
Hoogte: 1,9 meter
Materiaal: steen
Locatie: achterzijde Haagdijk 244

Het verhaal:
Dit beeld staat aan de zijde van de binnentuin van het Elisabeth verzorgingstehuis.

heusdenhoutseweg-34-a12-953x1024

Omschrijving: beeld van St. Anna-Te-Drieën
Kunstenaar: Toon van de Wiel– RKD
Hoogte: 70 cm
Materiaal: kalksteen
Locatie: Sint Annakapel, Heusdenhoutseweg 34, Heusdenhout

Het verhaal:
Anna-Te-Drieën is een voorstelling uit de christelijke iconografie van de heilige Anna met haar dochter Maria en haar kleinkind Jezus. Bij dit beeld draagt heilige Anna haar dochter Maria en haar kleinkind Jezus op schoot. Bij een Anna-Te-Drieën beeld wordt Maria vaak als een (klein) kind afgebeeld – dus niet volgroeid – hetgeen best vreemd is omdat zij zelf ook al moeder is. Dit is gedaan om de biologische rangorde van de personen weer te geven. Als Maria net zo groot als Anna afgebeeld zou worden is het onderscheid tussen de beide moederfiguren moeilijker te maken. Over de leeftijd waarop Maria van Jezus bevallen zou zijn wordt veel gespeculeerd. De exacte leeftijd is niet vast te stellen, omdat er nog geen goede kalender was in die tijd. Vast staat dat ze heel jong moet zijn geweest en in ieder geval ook maagd was. Naar verwachting was ze ongeveer 17 jaar toen ze kind Jezus kreeg en dus feitelijk volgroeid was.
Dit beeldje bevindt zich hoog in een nis in de gevel van het kapelletje. Het is aannemelijk dat er ooit een ander beeldje heeft gestaan, maar gezien de leeftijd van het 500 jaar oude kapelletje is aannemelijk dat dat beeld de tand des tijds niet heeft doorstaan.
De H. Anna is de patroonheilige van de uit 1518 stammende kapel van Heusdenhout.
De heilige Anna, moeder van Maria en grootmoeder van Jezus, staat bekend als wijze, lerende vrouw. Op tekeningen, schilderijen en beelden van oudemeesters wordt
de heilige Anna vaak afgebeeld met een geopend boek van waaruit zij Maria onderwijst.
Het symbool gaat echter nog een stapje verder. Sint Anna te Drieën, de afbeelding van de
heilige Anna, moeder Maria en haar kind Jezus samen, is alom bekend.

Liesboslaan 293 a2 (678x1024)

Naam: Johannes Vianney (Pastoor van Ars)
Omschrijving: beeld van heilige
Hoogte: 2,2 meter
Jaar: 1929
Materiaal: Frans kalksteen
Locatie: Pastoor van Arskerk, Liesboslaan 293, Lies

Het verhaal:
Hoe klein het gehucht Lies ook is, het heeft wel een eigen kerk. De naam van de kerk is Pastoor van Arskerk. De architect is Jacques Hurks uit Roosendaal. De kerk is gebouwd in 1929 in een expressionistische stijl die verwant is aan de Amsterdamse School, hoewel de toren verwant is aan het Duitse expressionisme. Het is een rijksmonument. De kerk is eenbeukig en heeft een kruisvormige plattegrond met een schip van drie traveeën en een vijfzijdige apsis. Er is een uitgebouwde sacristie tussen koor en de oostelijke transeptarm. De kerk is niet georiënteerd; de voorgevel is naar het noorden gericht. De kerk heeft een vierkante klokkentoren links naast de hoofdingang. Op de voorgevel staat dit beeld van de patroonheilige van de kerk.
Op 30 april 1930 werd de heer A.J.B. Hoevenaars officieel geïnstalleerd als eerste pastoor. Op 1 januari 2007 is de parochie Liesbos opgegaan in de Nazareth Parochie. In 2010 was de viering van het 80-jarig bestaan. In september 2012 is de kerk aan de eredienst onttrokken.


Omschrijving: muurschildering van Bijbelse voorstelling
Hoogte: ca. 1 meter
Breedte: ca. 1,8 meter
Locatie: Parochie van de Heilige Myrondraagsters, Vogelenzanglaan

Het verhaal:
De kapel op het kerkhof aan de Vogelenzanglaan dateert van 1952. Hij is gebouwd in opdracht van de Laurentiusparochie naar een ontwerp van de Ginnekense architect Th. Zwagers. Tot in de jaren tachtig werd hij geregeld gebruikt bij begrafenissen.
De Grieks-Orthodoxe gemeenschap heeft de kapel, die eigendom is van de Laurentiusparochie, vanaf 1992 in gebruik. Daarvoor was ze te gast bij de broeders van Huybergen in de Roland Holststraat en de zusters Franciscanessen in de Nieuwstraat. De Bredase parochie is een onderdeel van het aartsbisdom Parijs. Zij strekt zich uit van Rotterdam tot Antwerpen en van Eindhoven tot Zeeland.
De kerk van de Parochie van de Heilige Myrondraagster is misschien wel een van de kleinste en onbekendste kerken van Breda. De Parochie van de Heilige Myrondraagsters is een Orthodoxe kerk die zowel door Nederlanders als wel door mensen uit traditionele Orthodoxe landen wordt bezocht. De liturgische taal is Nederlands. Hoewel veel Nederlanders tijdens een vakantie in Griekenland, Rusland of het voormalige Joegoslavië wel eens een Orthodoxe kerk hebben bezocht, is deze kerk niet bij alle Nederlanders bekend. Wereldwijd zijn er ongeveer 250 miljoen Orthodoxe christenen. Ook in Nederland telt de kerk tienduizenden gelovigen. Deze kerk is al meer dan 20 jaar in Breda gevestigd.
Op het boek op de afbeelding valt te lezen:
“Komt allen tot mij die belast en beladen zijt want ik zal U verkwikken”.
Dit zegt Jezus die hier zo van harte uitnodigt. Hij richt zich tot mensen die moe zijn van het leven onder het juk van hun eigen zonde. Die verdriet hebben, niet in de eerste plaats over de zonden van anderen, maar over zichzelf.

waterstraat-5-a3-678x1024

Omschrijving: beeld van patroonheilige
Hoogte: ca. 1,4 mtr.
Jaar: ca. 1850
Materiaal: steen
Status: rijksmonument 518945
Locatie: O.L. Vrouwe- of Waterstraatse kerk, Waterstraat 5

Het verhaal:
De katholieke schuilkerk aan de Waterstraat werd opnieuw opgebouwd in 1715. Tussen 1780-1814 werd het nog gedeeltelijk bestaande interieur aangebracht met galerijen op zuilen en een gestuukt plafond. In 1837 kreeg de kerk de nog steeds bestaande voorgevel in de Ionische orde, ontworpen door stadsarchitect Cuypers. Deze heeft verschillende malen de classicistische orden toegepast. Vaak wordt deze stijl de waterstaatsstijl genoemd. Er bestaan nog vier andere kerken in Breda, de synagoge, in deze stijl. In een nis in de halsgevel het beeld van de patroonheilige.