Haagse Beemden

Fotografie Victor Willemse
Camera Nikon D5100
Laatste update van deze pagina 4-7-2018
Weet u meer ? Zie hier het contactadres.

Op deze pagina vindt u kunst van de Haagse Beemden (met al haar subwijken), maar ook de industrieterreinen de Krogten, de Emer en de Steenakker.
De naam Haagse Beemden is afgeleid van “Hage” ofwel Princenhage, het dorp waartoe het grondgebied vroeger behoorde en “Beemden”, dit zijn vochtige graslanden die dicht bij een dorp in gebruik waren als wei- en hooiland. Met 27.000 inwoners en ruim 10.000 woningen vormt zij verreweg de grootste wijk in Breda. Samen met het bedrijventerrein Emer vormt de wijk het stadsdeel Breda Noord-West.
De Haagse Beemden bestaat uit negen buurten: Asterd, Heksenwiel, Kesteren, Kievitsloop, Gageldonk, De Kroeten, Overkroeten, Muizenberg en Paradijs.

Aluminiumstraat 2 b wp

Omschrijving: abstract beeldhouwwerk
Hoogte: ca. 4 meter
Materiaal: steen
Locatie: Aluminiumstraat 2, Balver Zinn N51 36.842 E4 43.010

Het verhaal:
Als een van de weinige bedrijven heeft Balver Zinn een kunstwerk op haar terrein staan, iets wat vrij zeldzaam is op industrieterreinen. Dit kunstwerk betreft een sculptuur. Een sculptuur is een ruimtelijk beeldhouwwerk dat vormgegeven is door materiaal te verwijderen (de subtractieve methode), in tegenstelling tot een plastiek, dat een ruimtelijk kunstwerk is dat is gemodelleerd door toevoeging uit een beweeglijke, plastische massa als klei of was, of ook gegoten (de additieve of opbouwende methode). Sculpturen worden vervaardigd uit starre materialen als natuursteen en hout, maar verdere materialen kunnen bijvoorbeeld zijn gips, kunststof, beton, baksteen of polyurethaanschuim (PUR). De techniek van het vormgeven in deze materialen wordt traditioneel ‘houwen’ (hakken) genoemd, vandaar de term ‘beeldhouwer’ voor een ruimtelijk werkend kunstenaar. Deze term is uiteindelijk de algemene benaming geworden voor ruimtelijk werkende kunstenaars, ook als zij niet via de subtractieve methode werken. Kunstenaars die materialen als hout, ivoor, been en zachte steensoorten bewerken (snijden met beitel en guts) worden vanouds ook wel ‘beeldsnijder’ genoemd. Voor andere subtractieve technieken als schaven, raspen en zagen bestaat geen afzonderlijke term om de kunstenaar mee aan te duiden.
Verdere gegevens van het beeld niet bekend.

Naam: Koppen op Koppen
Omschrijving: 7 ‘schoon metselwerken’ in gevel
Architect: Ir. J. Derks
Hoogte: ca. 2,5 – 2, 7 meter
Jaar: ca. 1980
Materiaal: beton (ingemetseld)
Montagehoogte: ca. 7 meter in appartementencomplex
Locatie: Arenberglaan 436, 456 en 492 Olmenbroek 1 en 2, Wilgenbroek 120 en 277

Het verhaal:
Omdat alle gebouwen zo sterk op elkaar leken, zijn op verzoek van de bewoners 10 verschillende koppen aangebracht op de kopgevels van evenzoveel huizenblokken. Het ontwerp kwam van de architect zelf, die zo enige variatie aanbracht in zijn eigen architectuur. De koppen zijn samengesteld uit standaard betonelementen.
Aanvankelijk waren deze kunstwerken ongeschilderd en ietwat saai op de gevel aanwezig. In 2011 zijn de kunstwerken vrolijk geschilderd.

Backer en Ruebweg a (911x1024)

Omschrijving: medaillon van Charles Stulemeijer
Kunstenaar: Geurt BrinkgreveRKD
Hoogte: ca. 70 cm
Jaar: 1962
Materiaal: brons
Opschrift: Aan Charles Stulemeijer industrieel bij zijn 80 ste verjaardag 20-9-1960
Locatie: Backer en Ruebweg ter hoogte van de brug over de Mark N51 36.096 E4 45.756

Het verhaal:
Charles Stulemeijer (1880-1968) was een bekende Bredase industrieel. In 1898 begon hij met zijn broers een handel in stenen en bouwmateriaal, die al spoedig uitgroeide tot een bouwbedrijf, gespecialiseerd in het gebruik van gewapend beton. In 1919 richtte Charles Stulemeijer de Hollandsche Kunstzijde Industrie (HKI) op, later overgenomen door de ENKA. Hij bezat ook belangen in andere bedrijven, waaronder de Machinefabriek Breda (voorheen Backer en Rueb), bekend van de vierkante tramlocs: de zogeheten Backertjes. Charles Stulemeijer was als katholieke ondernemer bepaald niet conservatief te noemen. Zo kende de HKI al een ondernemingsraad lang voordat zo’n orgaan bij wet verplicht was. Hij stond dan ook bekend als de ‘rode’ Stulemeijer. Hij gaf de stoot tot de oprichting van de R.K. Openbare Leeszaal en Bibliotheek, en was betrokken bij de stichting van het Lieve Vrouwe Lyceum te Breda en van de R.K. Handelshoogeschool te Tilburg (nu KUB).
Deze plaquette werd op 24 augustus 1962 onthuld door burgemeester Geuljans. De brug heet sindsdien de Charles Stulemeijerbrug. De plaquette is bevestigd op een betonnen paal naast de brug.
Een buste van Charles Stulemijer is te vinden in de bibliotheek aan de Molenstraat.

Backer en Ruebweg b wp

Naam: papierprikker
Omschrijving: object van staal
Kunstenaar: Marinus Boender – RKD
Hoogte: ca.
Jaar: 2008
Materiaal: staal
Locatie: Backer en Ruebweg ter hoogte van de brug over de Mark N51 36.096 E4 45.756

Het verhaal:
Deze enorme papierprikker staat symbolisch in het voormalige terrein van papierverwerker Van Puijfelik waar de balen met oud papier liggen. Ondanks zijn grote afmeting en de locatie vlak langs de noordelijke rondweg leidt dit kunstwerk een onopvallend en ongemerkt bestaan.
In 2014 is het “papiertje” van de prikker gewaaid, waardoor er alleen een zielig mastje over bleef. In 2016 is Van Puijfelik verhuisd en vertrokken van het terrein. Dat de papierprikker daarmee nog ooit hersteld zal worden is bijzonder klein. De nieuwe eigenaar zal ongetwijfeld het terrein opnieuw gaan herinrichten en de mast weghalen.

Naam: Oog voor Water
Omschrijving: twee mensen figuren
Kunstenaar: Wendela Gevers DeynootRKD
Hoogte: ca. meter
Materiaal: beton
Locatie: Rioolzuiveringsinstallatie Nieuwveer, Biezenstraat

Het verhaal:
In 1992 werd de rioolzuiveringsinstallatie Nieuwveer langs de A16 uitgebreid en gerenoveerd. Twintig jaar later na de ingebruikname werd de capaciteit vergroot en werden de installaties en de procesgang aangepast aan de nieuwste milieu-eisen. Het Hoogheemraadschap West-Brabant gaf ter gelegenheid hiervan opdracht tot een kunstwerk.
De Amsterdamse kunstenares liet zich inspireren door de cirkelgang van het proces van bouwen, beheren en aanpassen van een zuiveringsinstallatie. Zij geeft in haar beeld de twee belangrijkste fases uit dat proces weer. De twee grote mensenfiguren staan voor het bespreken en analyseren van problemen binnen de rioolwaterzuivering, de ontwikkelings- en ontwerpfase. De figuren staan letterlijk in het water dat ze moeten beheersen. Het verticale element met de trechtervormen, die tussen de figuren door te zien is, staat voor de uitvoeringsfase, waarin ideeën en plannen worden gerealiseerd. Symbolisch maakt ze deze fase zichtbaar door het water dat via de trechtervormen naar beneden stroomt. In het bassin zijn beide fases onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Het kunstwerk staat op het binnenterrein van de waterzuivering achter gesloten hek.

t Blok 175 a2 (1024x682)

Omschrijving: zitbank ondersteund door kieviten
Kunstenaar: Bolink, MerijnRKD
Materiaal: gietijzer?
Locatie: Kievitsloop, ’t Blok 175

Het verhaal:
De Kievitsloop is een school in de Haagse Beemden. Deze school is in de loop van de jaren 70 gebouwd. Zoals bij meer basisscholen is/was in de school weinig ruimte beschikbaar voor een kunsttoepassing. Daarom wilde de school niet een kunstwerk in maar een blijvend kunstwerk aan de buitenzijde van de school realiseren, bijvoorbeeld aan de wand van het gebouw.
De naam van de school is gerelateerd aan de geschiedenis van de wijk de Haagse Beemden. Dit gebied was vroeger een moerasachtig gebied. De naam van de school verwijst naar de (vroegere) aanwezigheid van kieviten in de omgeving. Dit gegeven zag de school graag terug in het kunstwerk.
Foto Gemeente Breda

Emerparklaan 1024

(Bij)naam: Totempaal
Omschrijving: zuil met 42 vlakken
Kunstenaar: Ton Schouten – RKD
Hoogte: ca. 5 meter
Materiaal: cortenstaal
Locatie: Emerparklaan ter hoogte van Hondsdonk N51 36.240 E4 44.824

Het verhaal:
De kunstwerk is geplaatst in de middenberm van de Emerparklaan. Volgens de kunstenaar heeft het kunstwerk eigenlijk geen naam. Iedereen kan naar zijn goeddunken er een naam aangeven. Al snel spraken de mensen van Totempaal, wellicht vooral in relatie met het nabijgelegen appartementencomplex dat de bijnaam de ‘Aperots’ draagt.
Het ontwerp is vervaardigd in het kader van de BKR, Beeldende Kunstenaars Regeling. 42 stuks stalen vlakken in ruitvorm zijn symmetrisch aan elkaar gelast. Bij beschouwing vanuit steeds een andere hoek, doet zich steeds een ander aanblik voor.
De Sliedrechtse firma Batenburg nam de uitvoering voor haar rekening.

Hambroeklaan 1 Merlina Rest 1024

Omschrijving: 2 figuren
Hoogte: ca. 120 cm
Eigendom: Restaurant Merlina
Materiaal: kunststof
Locatie: Hambroeklaan 1, N51 36.368 E4 43.409

Het verhaal:
Dit beeld staat in het terrein van Restaurant Merlina.

Heksenwiel a2 (1024x667)

Omschrijving: 7 zuilen
Hoogte: ca. 11 meter
Onderlinge afstand: ca. 9 meter
Materiaal: staal
Locatie: Heksenwiel winkelcentrum N51 37.324 E4 44.684

Het verhaal:
Tussen de Emerparklaan en het winkelcentrum Heksenwiel zijn deze zuilen in een boog opgesteld. De zuilen zijn waarschijnlijk geplaatst nadat het winkelcentrum in 1980-90 voltooid is.
Tezamen vormen deze 7 zuilen Bredaas grootste kunstwerk. De afstand tussen de eerste en de laatste zuil bedraagt ca. x meter. Een soortgelijke zuil (de Cilinder) is te vinden voor de ijsbaan aan de Terheijdenseweg, maar dat is maar een enkele zuil en vervaardigd uit roestvrijstaal. Andere grote kunstwerken in Breda zijn o.a. de 2 naalden voor het Amphia Ziekenhuis en het scharenproject aan de Claudius Prinsenlaan,
Grote kunstwerken zijn vaak eenvoudig, strak en recht van structuur vanwege de constructieve sterkte. Ze moeten bestemd zijn tegen weer en wind.
Andere grote wereldwijde kunstwerken zijn onder andere de naald (Monument of Light) in Dublin met een hoogte van 120 meter , het 38 meter hoge Christus beeld In Rio de Janeiro en het Vrijheidsbeeld in New York met een hoogte van 46 meter.

Heksenwiel b2 (1024x512)

Omschrijving: zonnewijzer
Diameter: ca. 6 meter
Hoogte: ca. 3 meter
Jaar: 1994
Materiaal: straatwerk, natuursteen en staal
Locatie: Heksenwiel winkelcentrum N51 37.324 E4 44.686

Het verhaal:
De zonnewijzer staat tussen bovengenoemde zuilen en het winkelcentrum de Heksenwiel. In de verhoogde cirkel zijn lijnen in het straatwerk opgenomen. De schuine metalen paal werpt zijn schaduw op het tegelwerk. Door de schaduw op de stenen af te lezen weet men de tijd.
Het winkelcentrum is in 1994 geopend door burgemeester Nijpels.

Julie Claeysstraat 25

Naam: De werker
Omschrijving: figuratief beeld van arbeider
Kunstenaar: Kees Buckens – RKD
Afmeting (hxbxd): 145 x 70 x 70
Jaar: 1991
Materiaal: natuursteen
Sokkel: beton
Locatie: Julie Claeysstraat 25 ?

Het verhaal:
Het beeld van de werker symboliseert het zware bestaan van een arbeider.
Kees Buckens is geboren in Breda.
Het kunstwerk is niet meer aanwezig of het adres is niet correct.
Foto Peter Cox

laagbos-a2-1024x678

Omschrijving: beeld van kolgans
Kunstenaar: Henk Groenhuis – RKD
Hoogte: ca. 60 cm (levensgroot)
Jaar: 1978
Materiaal: brons
Sokkel: beton, hoogte 1,1 meter
Locatie: Kruising Laagbos en Spank

Het verhaal:
Dit is het eerste kunstwerk dat geplaatst is in de Haagse Beemden. Van oudsher heette dit gebied Hazenberg, een verhoging in het landschap waar dieren naar uitweken als de omringende graslanden (beemden) onder water stonden. De hoge ligging van het gebied is ook aan de huidige bebouwing nog goed te zien. Tot de start van de bebouwing in de Haagse Beemden vervulde het gebied hoofdzakelijk als agrarisch gebied. De kolgans was een van de dieren die zich regelmatig liet zien in dit uitgebreide gebied van akkers en weidevelden. Kolgans was een geschenk van bouwonderneming Wilma, die op 10 mei 1977 begonnen was met de bouw van de eerste huizen. Toen de eerste 123 woningen en 51 appartementen gereed waren is in 1979 dit beeldje gemaakt.
Vanwege de monochrome kleur van het bronzen beeld is het ras van de gans niet goed te onderscheiden. Een kolgans is een van de circa 20 ganzensoorten. Qua uiterlijk doet de kolgans sterk denken aan de grauwe gans, maar hij is iets kleiner. De kolgans heeft overwegend bruine veren. Opvallend is zijn kol: een grote witte vlek rond zijn snavel. Volwassen kolganzen hebben zwarte, onregelmatig gevormde strepen op de borst.
Kunstenaar Henk Groenhuis heeft de Academie voor Beeldende Kunsten St Joost in Breda gevolgd en is sinds 1954 werkzaam geweest in Breda. Hij maakte diverse beelden met dieren voor Breda, zie ook: Bokje, Het PaardVarkentje.

Laagsteen 17 wp
Omschrijving: abstract sculptuur
Afmeting:
Materiaal: natuursteen
Sokkel: beton
Locatie: Laagsteen 17

Het verhaal:
Het beeld staat in de tuin van het woonhuis van Car Cosmetics.

Luchtmachtplein 1 a wp

Omschrijving: beeld van Prins Bernhard
Hoogte: ca. 2,5 meter
Materiaal: brons
Locatie: Luchtmachtplein 1, luchtmacht toren N51 36.440 E4 43.356

Het verhaal:
Dit beeld van Prins Bernhard staat op het militair terrein van de Koninklijke Luchtmacht. Het 70 meter hoge gebouw is in 2xxx betrokken door de Koninklijke Luchtmacht. In 1xxx is het gebouw gebouwd en bewoond door BAM. Het gebouw nu ook wel “Luchtmachttoren” genoemd.

Luchtmachtplein 1 e wp

Omschrijving: beeld van adelaar op wereldbol
Hoogte: ca. 1 meter
Materiaal: brons
Locatie: Luchtmachtplein 1, luchtmacht toren N51 36.440 E4 43.356

Het verhaal:
Het beeld bevindt zich boven de ingang van de Luchtmachttoren op het militair terrein van de Koninklijke Luchtmacht. Het 70 meter hoge gebouw is in 2xxx betrokken door de Koninklijke Luchtmacht. In 1xxx is het gebouw gebouwd en bewoond door BAM.
Het beeld toont grote overeenkomsten met Pools Monument in het Wilhelminapark. Dit beeld heeft echter maar 1 adelaar.

Naam: Wachtcommandant
Omschrijving: abstract beeld
Kunstenaar: Frans VerhaakRKD
Hoogte: ca. meter
Jaar: 1963
Materiaal: staal
Locatie: Politiebureau Mijkenbroek 31

Het verhaal:
Bij de bouw van het politiebureau aan de Markendaalseweg werd in het kader van de 1% regeling dit kunstwerk in 1963 op het binnenterrein geplaatst. Deze patio-achtige ruimte was ooit bedoeld om politiemedewerkers gelegenheid te geven in de pauzes buiten uit te blazen. Dit was echter moeilijk te accepteren voor het publiek. Omdat ook de beveiliging van het gebouw extra maatregelen vroeg, werd de binnenplaats met hekken afgesloten. De hekwerken en uitgegroeide struiken onttrokken het beeld aan het zicht.
Het politiebureau is in 2000-2001 gesloopt om plaats te maken voor het project ‘Water in de stad’. Bij de verhuizing van het hoofdbureau naar de Mijkenbroek in de Haagse Beemden verhuisde het beeld mee. Het staat nu, opnieuw uit het zicht, naast de hoofdingang.

Moeraszegge 73 a2
Naam: De Rivier
Omschrijving: bank/speeltoestel
Kunstenares: Anne Marie van Splunter – RKD
Afmeting (hxlxb): 50 x 16.000 x 5.800
Jaar: 2003
Materiaal: beton
Locatie: Basisschool Burgst, Moeraszegge 73

Het verhaal:
Kunstenares Van Splunter vindt haar object meerwaarde krijgen als de leerlingen zich het plein later zullen herinneren als het plein met de golf. De kinderen kunnen op haar beeld hangen, zitten en liggen en het naar eigen fantasie gebruiken als racebaan, verstopplek of toneeltribune.
Het waterrijke gebied waar de school gevestigd is, heeft haar geïnspireerd. Het 16 meter lange als een rivier slingerende object heeft een reliëf alsof twee rivieren door een glooiend heuvellandschap stromen. Door deze structuur wordt het een functioneel speeltoestel. Je kunt er inderdaad in zitten en hangen, op klauteren en bij fantaseren. Door de grillige vorm verbreekt het bovendien het statische en vierkante karakter van de speelplaats.

Naam: Portret
Omschrijving: plastiek van gezicht
Kunstenaar: Rob BrandtRKD
Hoogte: ca. 2 meter
Jaar: 1988
Materiaal: keramiek
Locatie: Paardewei

Het verhaal:
Dit beeld was een geschenk van de bij de Bedrijfs-Geneeskundige Dienst (BGD) West-Brabant aangesloten bedrijven. De keramische kop is opgebouwd uit een groot aantal fragmenten met felle kleuren geglazuurd en is zeer symbolisch geladen. De fragmenten hebben betrekking op de mens en zijn (werk)omstandigheden, het werkterrein van de BGD. De blauwe ogen verwijzen naar lucht en water, de gele wang naar koren en gezond leven. Het zwart-blauwe voorhoofd en de bijbehorende neus zijn opgebouwd uit een schouder en een arm. Het grote oor bestaat uit een been. Onder de grote rode mond, communicatie, zit een grijsgroen deel, waarmee afbraak is bedoeld. De hals bestaat uit pure klei en symboliseert het geworteld zijn van de mens in deze aarde.
De grote vaas-achtige objecten in Terheijden zijn eveneens van de hand van deze kunstenaar. Dit is overigens ook de plaats waar de kunstenaar woont.
De Bedrijfs-Geneeskundige Dienst bestaat ondertussen niet meer. Bij de redactie is niet bekend waar het beeld is gebleven.

Omschrijving: object uit meerdere materialen
Kunstenaar: Theo Besemer – RKD
Hoogte: ca. cm
Jaar: 1994
Materiaal:
Locatie: BNDeStem, Spinveld

Het verhaal:
Dit werk werd aangekocht door De Stem ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van het dagblad. Twee oud-redacteuren onthulden het beeld op het voorplein van de Uitgeversplein Zuid-West Nederland. Pastoor Bastiaensen, oprichter en eerste hoofdredacteur van de Zeeuwse editie van de Stem en Hans Brader, directeur van de krant, blikten in het verleden en het heden. “Menselijke moed en menselijk tekort, daardoor is de De Stem 50 jaar geleden zijn legale bestaan kunnen beginnen. Het dagblad is weliswaar geen medium meer waarmee het evangelie in de wereld klank gegeven wordt, het is wel een positieve krant. De Stem verklankt wat er in de wereld en in het verspreidingsgebied van de krant speelt en gedacht wordt”.
De Stem is in 1998 samengegaan met het Brabants Nieuwsblad. De nieuwe naam werd BNDeStem. In 1999 werd het vervolgens opgeslokt door het Wegener-concern, dat op haar beurt weer overgenomen werd in 2015 door De Persgroep. Het kantoor en de drukkerij aan de Spinveld zijn daarna verdwenen inclusief dit beeld. Bij de redactie is niet bekend waar het beeld is gebleven.

Veldsteen ca (675x1024)

Naam: De Piek
Omschrijving: object uit meerdere materialen
Ontwerp: door architect van het gebied
Hoogte: ca. 7 meter
Materiaal: gegalvaniseerd staal en steen
Locatie: kruising Veldsteen/Backer en Ruebweg N51 35.995 E4 44.398

Het verhaal:
Tot eind 2012 was dit voorwerp niet meer dan een eenvoudige, kale, stalen balk. De stalenbalk is een zogenaamde HEA balk uit drie delen die onder hoeken van 90 graden aan elkaar zijn gelast. Het staat in het midden van de berm als je vanuit de Backer en Ruebweg naar de Steenakker rijdt.  Iedere dag draaien hier duizenden mensen het industrieterrein op. Is het ooit iemand opgevallen? Eind 2012 is op de knik een blok met stenen geplaatst en medio 2013 zijn het 2e, 3e en 4e blok met stenen toegevoegd. Naar mate er steeds meer blokken werden toegevoegd kreeg het object steeds meer een symbolisch karakter voor de bouwbedrijven op het industrieterrein zoals Praxis, PontMeyer en Bouwcenter Nelemans. In februari 2014 werd het laatste blok toegevoegd aan het object, waardoor langzaam maar zeker het toch nog een volwaardig kunststuk is geworden, ook al blijft het misschien onopvallend door zijn eenvoud. Alle blokken zijn uit verschillende materialen opgebouwd. In de schijven tussen de blokken is verlichting aangebracht, maar de licht opbrengst is erg matig. Het kunstwerk is een ontwerp van de architect die het gebied heeft mede ontwikkeld.

Vlierenbroek 32
Omschrijving: gevelpaneel
Kunstenaar: E(dith?) Cahn – RKD
Afmeting: 2,8 x 2,8 meter
Jaar: 1987
Materiaal: geemailleerd plaatstaal
Locatie: Openbare school Kesteren, Vlierenbroek 32

Het verhaal:
De eerste aanvraag voor een werk was bedoeld voor binnen de school. In een later stadium wilde de school liever een beeld voor buiten hebben, maar daar was het budget te klein voor. Men is vervolgens met dit wandreliëf akkoord gegaan.
Foto Peter Cox

Advertenties

2 reacties op Haagse Beemden

  1. Pingback: Het grootste kunstwerk van Breda | Kunst en beelden in Breda c.a.

  2. Pingback: Bokje ’t Sas, Torenpassage  | Kunst en beelden in Breda c.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.